Gemeenten kunnen bijdragen aan het versterken van het netwerk rondom jonge mantelzorgers. Door de gezinssituatie van zorgvragers in kaart te brengen via WMO-medewerkers en buurtteams kunnen jonge mantelzorgers tijdig gesignaleerd en ondersteund, dan wel doorverwezen worden.

Vrijetijdsbesteding

Het is belangrijk dat jongeren plezier hebben en hun steentje bijdragen aan de maatschappij. Naast school hebben ze tal van activiteiten in hun vrije tijd. Hieronder is informatie opgenomen over activiteiten zoals bijbaantjes, vrijwilligerswerk, tijd met vrienden en lidmaatschap van een vereniging. Ook wordt inzicht gegeven in gebruik van social media, gamen en internet.

Selecteer het thema en het bijbehorende subthema:

Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form

Gemeente

Trends

Geografische vergelijking
13-16 jarigen in 2015

Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd 13-16 jarigen GGD Zuid Limburg 2015

Verschil tussen leeftijdsgroepen in 2015

Verschil tussen jongens en meisjes in 2015

Verschil tussen opleidingsniveau's in 2015

Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd 13-16 jarigen GGD Zuid Limburg 2015

Social media, gamen en internetgebruik

Het internet heeft de manier waarop jongeren communiceren en hun vrije tijd besteden flink veranderd. Mogelijkheden en snelheid van communicatie en informatie-uitwisseling tussen jongeren zijn enorm toegenomen. Social media als Facebook, Snapchat en Instagram zijn voor hen middelen bij uitstek om contact te leggen en te onderhouden met leeftijdgenoten en op de hoogte te blijven van nieuwtjes en evenementen. Social media kunnen hen echter ook het gevoel geven dat ze dingen missen en worden buitengesloten. Andere risico’s zijn verslavingsgedrag en online pesten (Kloosterman, 2015).

Gamen is het spelen van spellen via internet op een PC, console, laptop, tablet of smartphone. Gamen kan om meerdere redenen als een positieve bezigheid gezien worden: het is leuk, het voorziet in de behoefte aan competentie en autonomie en het kan het zelfvertrouwen verhogen. Problematisch gamen, ook wel gameverslaving genoemd, komt echter ook voor. Dit is het op een dwangmatige manier spelen van (internet)games en kenmerkt zich door onder andere verlies van controle over het gamen, sociale conflicten en vluchtgedrag in het gamen (Van Leeuwen, 2016).

Meisjes meer risico op problematisch social media gebruik

Eén op de 10 jongeren in Zuid-Limburg heeft een verhoogd risico op problematisch gebruik van social media. Bij meisjes is dit risico zelfs twee keer groter dan bij jongens (13,6% vs. 6%). Hierbij geldt: hoe lager het onderwijsniveau, hoe hoger het risico. Voor deze cijfers zijn vragen beantwoord als 'Hoe vaak voel je je gestrest of geïrriteerd wanneer je geen social media kunt gebruiken?', 'Hoe vaak raffel je je huiswerk af om social media te gebruiken?', 'Hoe vaak ga je social media gebruiken omdat je je rot voelt?'.

Problematisch gamen jongens

Bij ongeveer 5% van de jongeren is er een risico op problematisch gamen. Vooral bij jongens (8,7% vergeleken met 1,6% bij meisjes) is het risico verhoogd. Evenals bij social media geldt: hoe lager het onderwijsniveau, hoe hoger het risico op problemen. Voor deze cijfers zijn vragen beantwoord als 'Hoe vaak vind je het moeilijk om te stoppen met gamen?', 'Hoe vaak ga je liever gamen dan dat je in het echt tijd met anderen doorbrengt?', 'Hoe vaak kom je slaap te kort door gamen?’.

Invloed ouders

Circa driekwart van de jongeren geeft aan dat ze van hun ouders vrij hun gang mogen gaan op internet. De invloed van ouders  vermindert naarmate jongeren ouder worden. Dit geldt ook voor het bezoeken van websites of het leggen van contacten via internet. Aan jongeren is hiervoor gevraagd of ze van hun ouders ‘op internet mogen doen waar ze zin in hebben’, ‘websites mogen bezoeken waar ze zin in hebben’ en ‘contact mogen maken via internet met wie ze zelf willen’.

Geografische verschillen

Vergeleken met heel Nederland (7,9%), hebben meer Zuid-Limburgse jongeren (9,8%) een verhoogd risico op problematisch gebruik van social media. De onderlinge verschillen tussen de Zuid-Limburgse gemeenten zijn groot (tussen 3,4% en 12,3%). Met name de Parkstadgemeenten scoren minder goed.

Ten aanzien van problematisch gamen is er weinig verschil tussen Zuid-Limburg en de rest van Nederland (5,1% vs. 4,5%). De onderlinge verschillen tussen de Zuid-Limburgse gemeenten zijn wel groot (range ca. 1%-ca. 6%).

Activiteiten in de vrije tijd

Het is belangrijk dat jongeren plezier hebben en hun steentje bijdragen aan de maatschappij. Naast het volgen van onderwijs ontplooien ze tal van activiteiten in hun vrije tijd. Het gaat dan om de tijd die jongeren na schooltijd en in het weekend besteden aan huiswerk, vrienden, verenigingen, huishoudelijk werk, bijbaantjes en vrijwilligerswerk.

Meeste tijd voor vrienden, huiswerk en verenigingen

Jongeren spenderen de meeste tijd aan samenzijn met vrienden, huiswerk en verenigingen. Daarnaast besteedt meer dan 30% van de 15-16 jarigen 4 uur of meer per week aan een bijbaantje. Slechts 5% van alle jongeren besteedt 4 uur of meer per week aan huishoudelijk werk en 2% besteedt 4 uur of meer per week aan vrijwilligerswerk. Naarmate het opleidingsniveau stijgt, besteden jongeren meer tijd aan huiswerk en verenigingen en minder aan bijbaantjes en samenzijn met vrienden.

Sportverenigingen het populairst

De meeste jongeren zijn lid van een sportvereniging (67%). De trend voor lidmaatschap van een sportvereniging is sinds 2009 stabiel. Ongeveer een kwart van de jongeren is lid van een ander soort vereniging, zoals zang-, muziek-, toneel-, jeugd-, natuur/milieuvereniging of kerk/moskee. De verschillen tussen jongens en meisjes en tussen klas 2 en klas 4 zijn klein. Hoe hoger het opleidingsniveau, des te vaker scholieren aan een club- of verenigingssport doen.

Geografische verschillen

In Parkstad zijn de minste jongeren lid van een sportvereniging (gemiddeld 59%). Het hoogste percentage van de regio wordt gemeten in Gulpen-Wittem, waar 76% van de jongeren lid is van een sportvereniging. Ook zijn in Parkstad de minste jongeren lid van een zang-, muziek-, toneel-, jeugd-, natuur/milieuvereniging of kerk/moskee (gemiddeld 21,5%). Dit percentage loopt in andere gemeenten op tot 36%. Het percentage jongeren dat per week 4 uur of meer besteedt aan verenigingen (incl. sportverenigingen) varieert van 32,8% tot 51,3% in heel Zuid-Limburg.